Fundacja
Fundacja (zwykła) jest osobą prawną, którą fundator wyposaża w majątek i ustanawia dla realizacji celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami. Od fundacji rodzinnej (o której mowa w kolejnej zakładce), odróżnia ją to, że jej zadaniem jest realizacja celu publicznego (a nie prywatnego). Fundacja (zwykła) działa dla pewnych ważnych celów, lecz nie dla konkretnych, oznaczonych osób.
Do założenia fundacji niezbędne są co najmniej trzy czynności: ustanowienie fundacji w akcie założycielskim (wymagające formy aktu notarialnego i stanowiące zawsze czynność notarialną), nadanie fundacji statutu (wymagające formy aktu notarialnego i stanowiące zawsze czynność notarialną) oraz wniesienie do fundacji majątku (wymagające formy aktu notarialnego, jeżeli dotyczy nieruchomości). Mogą one być połączone w jednym akcie notarialnym lub podzielone w osobnych aktach notarialnych. Akt założycielski fundacji rodzinnej może też być częścią testamentu notarialnego. Do sporządzenia aktu założycielskiego i statutu jako czynności notarialnych nie są wymagane szczególne dokumenty (z wyjątkiem dowodu tożsamości fundatora). Wniesienie do fundacji nieruchomości wymaga natomiast przygotowania takich dokumentów, jakie są potrzebne przy darowiźnie nieruchomości – zob. zakładkę „Darowizna”.
Fundacja rodzinna
Fundacja rodzinna jest osobą prawną, którą fundator wyposaża w majątek i ustanawia w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Sensem istnienia fundacji rodzinnej jest dbanie o powierzony jej majątek i rozdzielanie osiąganych z niego korzyści między wybranych przez fundatora beneficjentów. Od zwykłej fundacji (o której mowa w poprzedniej zakładce), odróżnia ją to, że jej zadaniem jest realizacja celu prywatnego, np. zabezpieczenia majątkowego konkretnej rodziny (a nie celu publicznego, jak w przypadku zwykłej fundacji). Fundacja rodzinna działa dla konkretnych, oznaczonych osób.
Do założenia fundacji rodzinnej niezbędne są co najmniej trzy czynności: ustanowienie fundacji w akcie założycielskim (wymagające formy aktu notarialnego i stanowiące zawsze czynność notarialną), nadanie fundacji rodzinnej statutu (wymagające formy aktu notarialnego i stanowiące zawsze czynność notarialną) oraz wniesienie do fundacji majątku (wymagające formy aktu notarialnego, jeżeli dotyczy nieruchomości, lub podpisu notarialnie poświadczonego, jeżeli dotyczy udziałów w spółce z o.o.). Mogą one być połączone w jednym akcie notarialnym lub podzielone w osobnych aktach notarialnych. Akt założycielski fundacji rodzinnej może też być częścią testamentu notarialnego. Do sporządzenia aktu założycielskiego i statutu fundacji rodzinnej jako czynności notarialnych nie są wymagane szczególne dokumenty (z wyjątkiem dowodu tożsamości fundatora). Wniesienie do fundacji rodzinnej nieruchomości wymaga natomiast przygotowania takich dokumentów, jakie są potrzebne przy darowiźnie nieruchomości – zob. zakładkę na temat czynności notarialnej „Darowizna”.
Kooperatywa mieszkaniowa
Kooperatywa mieszkaniowa nie jest osobą prawną (podmiotem), lecz polega na współdziałaniu określonych osób w celu realizacji inwestycji mieszkaniowej. Umowa kooperatywy mieszkaniowej określa zasady współpracy przy realizacji przedsięwzięcie inwestycyjno-budowlane służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych członków tej kooperatywy mieszkaniowej (lub członków spółdzielni mieszkaniowej, która uczestniczy w kooperatywie). Przypomina ona spółkę cywilną (a nawet, poza opisaną formą kooperatywy, alternatywnie może ona być realizowana na podstawie umowy spółki cywilnej). Umowę określającą zasady współdziałania członków kooperatywy mieszkaniowej zawiera się w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności.
Do dokonania czynności notarialnej, umowy kooperatywy mieszkaniowej, niezbędne jest przedstawienie dowodu zawarcia umowy rachunku powierniczego (z którego ponoszone są wydatki w związku z realizacją inwestycji mieszkaniowej), przygotowanie wymaganych prawem załączników (pisemnej informacji, że do współdziałania na podstawie tej umowy nie mają zastosowania przepisy ustawy deweloperskiej, a w szczególności że środki pieniężne wpłacane na poczet realizacji tej umowy nie są objęte ochroną przewidzianą w tej ustawie, oraz zgody uczestników kooperatywy na takie rozwiązanie), a ponadto dokumenty dotyczące poszczególnych podmiotów wchodzących w skład kooperatywy (p. dowody tożsamości osób fizycznych, statut i odpisy z Krajowego Rejestru Sądowego spółdzielni lub spółek itp.).
Umowy dotyczące zarządu nieruchomością wspólną w ramach wspólnoty mieszkaniowej
Sposób zarządu nieruchomością wspólną może zostać określony:
- w umowie ustanawiającej odrębną własność pierwszego z wyodrębnianych lokali, wymagającej formy aktu notarialnego,
- albo później na podstawie umowy zawartej przez właścicieli wszystkich lokali również w formie aktu notarialnego,
- a ponadto na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza (zob. zakładkę „Protokoły”).
Do dokonania czynności notarialnej, jaką jest zawarcie umowy określającej lub zmieniającej sposób zarządu nieruchomością wspólną, potrzebne jest stawiennictwo do aktu notarialnego właścicieli wszystkich lokali należących do danej wspólnoty mieszkaniowej. Dopuszczalne jest zawarcie tej umowy przez pełnomocnika, jeżeli pełnomocnictwa udzielono w formie aktu notarialnego. Wówczas należy przygotować wypis aktu notarialnego z pełnomocnictwem. W przypadku lokalu należących do małżeńskiego majątku wspólnego wystarczające jest stawiennictwo do aktu jednego z małżonków (a zgoda drugiego nie jest wymagana).
Jeżeli wybrany sposób zarządu nieruchomością wspólną polega na tym, że zarządzanie powierzone jest osobie trzeciej, to oprócz umowy ustanawiającej taki sposób zarządu zawiera się osobną umowę z wybranym zarządcą regulującą jego prawa i obowiązki. Ta ostatnia umowa nie wymaga formy aktu notarialnego.
Określony przez właścicieli lokali sposób zarządu nieruchomością wspólną podlega wpisowi do księgi wieczystej i jest skuteczny wobec przyszłych nabywców lokali.
Protokołowanie uchwał, zebrań i zgromadzeń spółdzielni, wspólnoty mieszkaniowej lub innych podmiotów
Zob. zakładkę na temat innej czynności notarialnej „Protokoły”.