Majątek wspólny małżonków nie może zostać podzielony tak długo, jak długo trwa między nimi wspólność majątkowa. Podział tego majątku jest dopuszczalny, jeżeli wspólność majątkowa między małżonkami ustała. Może to być wynikiem jednego z następujących zdarzeń:

zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej przewidującej ustanowienie rozdzielności majątkowej,
ogłoszenia upadłości lub orzeczenia ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków,
orzeczenia separacji albo przymusowej rozdzielności majątkowej,
śmierci jednego z małżonków (wówczas umowę o podział majątku wspólnego z pozostałym przy życiu małżonkiem mogą zawrzeć spadkobiercy zmarłego),
ustania małżeństwa z innej przyczyny (rozwodu lub unieważnienia małżeństwa).

Podział majątku wspólnego może być dokonany na podstawie umowy lub przed sądem. W przypadku umownego podziału majątku forma aktu notarialnego jest niezbędna, jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość. Jeżeli do majątku wspólnego należy przedsiębiorstwo, niezawierające nieruchomości, lub udziały w spółce z o.o., wystarczające jest dokonanie podziału majątku wspólnego w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym. W pozostałych przypadkach na ogół umowny podział majątku nie wymaga formy szczególnej. Podział majątku wspólnego może zakładać przyznanie składników majątku jednemu z małżonków na własność z obowiązkiem spłaty drugiego lub bez takiego obowiązku albo w zamian za przyznanie mu innych składników majątku wspólnego. Dopuszczalny może być też podział fizyczny nieruchomości należącej do majątku wspólnego na odrębne części gruntu (działki) nabywane przez poszczególnych małżonków (wymagana jest wówczas decyzja wójta/burmistrza zatwierdzająca podział nieruchomości) albo na odrębne lokale przyznawane poszczególnych małżonkom (wymagane jest wówczas zaświadczenie o samodzielności tych lokali wydawane przez starostę). Podział majątku wspólnego może też zakładać sprzedaż składników tego majątku osobie trzeciej i rozdzielenie uzyskanej ceny między małżonków. Do podziału majątku wspólnego niezbędne jest stawiennictwo obojga małżonków, a w przypadku sprzedaży składnika majątku osobie trzeciej – również udział tej osoby.

Informacje i dokumenty potrzebne do dokonania czynności notarialnej:

dowody tożsamości stawających,
wypis aktu notarialnego umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową małżeńską albo orzeczenie sądu o separacji, unieważnieniu małżeństwa, upadłości, ubezwłasnowolnieniu, ustanowieniu przymusowej rozdzielności majątkowej lub rozwodzie,
jeżeli małżeństwo ustało wskutek śmierci jednego z małżonków, to dodatkowo wypis aktu notarialnego poświadczenia dziedziczenia albo prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabyciu spadku,
w przypadku podziału majątku zakładającego przyznanie nieruchomości jednemu z małżonków (bądź jego spadkobierców), konieczne są dokumenty dotyczące tej nieruchomości, określone powyżej w stosunku do darowizny nieruchomości – zob. zakładkę „Darowizny”,
w przypadku podziału majątku, zakładającego sprzedaż nieruchomości osobie trzeciej, konieczne są dokumenty określone poniżej w stosunku do sprzedaży nieruchomości zob. zakładki „Sprzedaż gruntu” bądź „Sprzedaż lokalu”.