Weksel i czek są papierami wartościowymi, które mogą pełnić funkcje zabezpieczające lub płatnicze. Nie sporządza się ich w formie notarialnej. Udział notariusza jest konieczny dopiero w odniesieniu do protestu z powodu niezapłacenia lub nieprzyjęcia wekslu lub czeku. Protest jest aktem publicznym, przez który notariusz stwierdza dokumentem urzędowym, że główny dłużnik wekslowy lub czekowy (wystawca wekslu własnego, trasat/akceptant wekslu trasowego lub bank jako trasat czeku) odmówił zapłaty lub przyjęcia wekslu trasowanego. Protest może zostać dokonany jedynie przez notariusza. W tym celu udaje się on do miejsca płatności i stwierdza odmowę zapłaty (w razie dokonania zapłaty przyjmuje płatność i przekazuje wierzycielowi, nie sporządzając protestu) lub odmowę przyjęcia wekslu trasowanego przez trasata. Prawne znaczenie protestu polega na tym, że dopiero protest uprawnia wierzyciela wekslowego lub czekowego (tzw. remitenta) do tego, by dochodzić zapłaty od dalszych dłużników wekslowych (np. indosantów, awalistów, wystawcy wekslu trasowanego). Protest umożliwia zatem tzw., poszukiwanie zwrotne dłużników wekslowych lub czekowych. Nie dotyczy to weksli opatrzonych klauzulą „bez protestu” (lub „bez kosztów”). Protest z powodu niezapłacenia wekslu, płatnego w oznaczonym dniu albo w pewien czas po dacie lub po okazaniu, powinien być dokonany w jednym z dwóch dni powszednich, następujących po dniu płatności. Protest z powodu niezapłacenia czeku powinien być dokonany przed upływem terminu do przedstawienia, a w razie przedstawienia czeku w ostatnim dniu terminu protest może być dokonany w pierwszym dniu powszednim, po nim następującym
Protest może dotyczyć:
- wekslu własnego (tzw. weksel suchy albo sola-weksel),
- wekslu trasowanego (tzw. weksel ciągniony albo trata),
- czeku.
Do dokonania czynności notarialnej, jaką jest protest, żądający go wierzyciel wekslowy (remitent) powinien okazać:
- dowód tożsamości,
- weksel lub czek.