Umową deweloperską jest umowa zawarta między:
- deweloperem (przedsiębiorcą, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej realizuje przedsięwzięcie deweloperskie),
- a nabywcą (osobę fizyczną działającą w celu niezwiązanym bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową),
na podstawie której deweloper zobowiązuje się do:
- wybudowania budynku; oraz
- ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności tego lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z tego lokalu na nabywcę; albo
- zabudowania nieruchomości gruntowej stanowiącej przedmiot własności lub użytkowania wieczystego domem jednorodzinnym i przeniesienia na nabywcę własności tej nieruchomości lub użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i własności domu jednorodzinnego na niej posadowionego stanowiącego odrębną nieruchomość lub przeniesienia ułamkowej części własności tej nieruchomości wraz z prawem do wyłącznego korzystania z części nieruchomości służącej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych,
a nabywca zobowiązuje się do spełnienia świadczenia pieniężnego na poczet nabycia tego prawa.
Podobne wymagania dotyczą innych umów poddanych regulacji ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym, jak w szczególności takich, przez które deweloper zobowiązuje się wobec nabywcy do:
- ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności tego lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z tego lokalu na nabywcę (sprzedaż i wyodrębnienie lokalu w przypadku wybudowanego już budynku),
- przeniesienia na nabywcę własności lokalu mieszkalnego oraz praw niezbędnych do korzystania z tego lokalu (sprzedaż lokalu w przypadku wybudowanego już budynku i wyodrębnionego już lokalu),
- przeniesienia na nabywcę własności nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym lub użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i własności domu jednorodzinnego na niej posadowionego stanowiącego odrębną nieruchomość lub przeniesienia ułamkowej części własności tej nieruchomości wraz z prawem do wyłącznego korzystania z części nieruchomości służącej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych (sprzedaż domu jednorodzinnego w przypadku gdy jest on już wybudowany)
- umów zobowiązujących do zawarcia powyższych umów, w tym umów przedwstępnych.
Wymienione umowy wymagają formy aktu notarialnego. W praktyce obejmują one większość umów dotyczących nabycia lokalu mieszkalnego w tzw. obrocie pierwotnym. Wynagrodzenie notariusza za wszystkie czynności wykonywane w związku z zawieraniem tych umów oraz koszty sądowe w postępowaniu wieczystoksięgowym obciążają w równych częściach dewelopera i nabywcę.
Dokumenty potrzebne do dokonania czynności notarialnej:
- dowody tożsamości stawających,
- dokument potwierdzający nabycie przez dewelopera nieruchomości, np. wypis aktu notarialnego wcześniejszej umowy przenoszącej własność, sprzedaży, darowizny; postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia (jeżeli lokal został odziedziczony); umowa albo postanowienie sądu o dziale spadku lub zniesieniu współwłasności nieruchomości; akt własności ziemi itp.,
- numer księgi wieczystej nieruchomości (zwykle podany w jednym z powyższych dokumentów),
- pozwolenie budowlane na budowę budynku mieszkalnego będącego przedmiotem przedsięwzięcia deweloperskiego (wydaje wójt/burmistrz),
- wypis z ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej (wydaje starosta),
- umowa mieszkaniowego rachunku powierniczego zawarta między deweloperem a bankiem,
- jeżeli nieruchomość jest obciążona hipoteką, to zgodę banku lub innego wierzyciela na bezobciążeniowe ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienie jego własności na nabywcę po wpłacie pełnej ceny przez nabywcę lub zobowiązanie do jej udzielenia,
- rzut lokalu wraz z układem jego pomieszczeń, w tym pomieszczeń pomocniczych i przynależnych (a także garażu, gdy jest sprzedawany),
- dokumentacja przedsięwzięcia deweloperskiego:
- technologia wykonania oraz standard prac wykończeniowych w lokalu oraz części wspólnej,
- rzut nieruchomości z oznaczeniem posadowienia budynku z planem zagospodarowania terenu,
- prospekt informacyjny przedsięwzięcia deweloperskiego wraz z załącznikami,
- w przypadku umów sprzedaży lub umów przenoszących własność dotyczących lokalu jednocześnie wyodrębnianego lub już wyodrębnionego dodatkowo:
- zaświadczenie o samodzielności lokalu (wydaje starosta),
- wypis z ewidencji gruntów i budynków dla lokalu (z rejestru lub kartoteki lokalu) z adnotacją, że dokument jest przeznaczony do dokonywania wpisów do ksiąg wieczystych,
- decyzja o pozwoleniu na użytkowanie (albo zawiadomienie organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy domu jednorodzinnego, jeśli dotyczy),
- umowa lub statut spółki będącej deweloperem (jeśli dotyczy).