Umowa z następcą

Umowa z następcą jest narzędziem pozwalającym na zmianę pokoleniową w rolnictwie. Pozwala na przekazanie gospodarstwa rolnego przez rolnika jego następcy. Przez umowę z następcą rolnik będący właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa rolnego zobowiązuje się przenieść na osobę młodszą od niego co najmniej o 15 lat (następcę) własność (udział we współwłasności) i posiadanie tego gospodarstwa z chwilą nabycia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, jeżeli następca do tego czasu będzie pracować w tym gospodarstwie. Ponadto umowa z następcą może zawierać inne postanowienia, w szczególności dotyczące wzajemnych świadczeń stron przed i po przeniesieniu przez rolnika własności gospodarstwa rolnego na następcę. Jeżeli w umowie z następcą albo w umowie zawartej w celu wykonania tej umowy nie postanowiono inaczej, rolnik po przeniesieniu własności gospodarstwa rolnego na następcę może żądać od niego świadczeń związanych m.in. z dożywotnim utrzymaniem i mieszkaniem dla rolnika (zbywcy). Umowa z następcą powinna być zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Nie prowadzi ona jeszcze do uzyskania własności przez następcę. W tym celu, po nabyciu przez rolnika prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, strony powinny zawrzeć osobną umowę przenoszącą własność gospodarstwa rolnego na następcę również w formie aktu notarialnego.


Dokumenty potrzebne do dokonania czynności notarialnej, jaką jest sporządzenie umowy z następcą oraz umowy przenoszącej własność gospodarstwa (zawieranej w wykonaniu umowy z następcą), są takie same, jak w przypadku darowizny nieruchomości rolnej. Zob. zakładkę „Darowizna nieruchomości rolnej”. Ograniczenia dotyczące nabywania nieruchomości rolnej najczęściej nie obowiązują z uwagi na to, że obrót następuje między osobami bliskimi.