Ustanowienie użytkowania wieczystego

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste. Wymaga to zawarcia między jednym z tych podmiotów i nabywcą umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, która powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Jej skutkiem jest uzyskanie przez nabywcę prawa użytkowania wieczystego (podczas gdy Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego zachowuje swoje prawo własności). W granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. To samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym. Prawo użytkowania wieczystego moze być zbywane i obciążane (w szczególności hipoteką). Wieczysty użytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną.


Umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste powinna określać nie tylko osobę nabywcy, lecz również konkretyzować treść prawa użytkowania wieczystego. Musi ona określać sposób korzystania z gruntu przez użytkownika wieczystego oraz okres użytkowania wieczystego, nie dłuższy niż 99 lat. Oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej następuje z równoczesną sprzedażą położonych na tej nieruchomości budynków i innych urządzeń. Jeżeli oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste następuje w celu wzniesienia na gruncie budynków lub innych urządzeń, umowa powinna określać: termin rozpoczęcia i zakończenia robót; rodzaj budynków lub urządzeń oraz obowiązek ich utrzymywania w należytym stanie; warunki i termin odbudowy w razie zniszczenia albo rozbiórki budynków lub urządzeń w czasie trwania użytkowania wieczystego; wynagrodzenie należne wieczystemu użytkownikowi za budynki lub urządzenia istniejące na gruncie w dniu wygaśnięcia użytkowania wieczystego.


Do dokonania czynności notarialnej, jaką jest umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste przez gminę, potrzebne są następujące dokumenty:

  • dowody tożsamości osób reprezentujących nabywcę i gminę (co do zasady wójt/burmistrz albo działający na podstawie jego upoważnienia zastępca wójta/burmistrza samodzielnie albo wraz z inną upoważnioną przez wójta; albo ustanowiony w formie aktu notarialnego pełnomocnik),
  • protokół z przeprowadzonego przetargu (jeżeli oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste podlega procedurze przetargowej) albo protokół z rokowań przy zbyciu w drodze bezprzetargowej,
  • kontrasygnata skarbnika gminy (głównego księgowego budżetu) lub osoby przez niego upoważnionej,
  • dokument potwierdzający nabycie przez gminę nieruchomości, np. decyzja administracyjna, wypis aktu notarialnego wcześniejszej umowy darowizny, sprzedaży itp.,
  • numer księgi wieczystej nieruchomości (zwykle podany w jednym z powyższych dokumentów),
  • wypis z ewidencji gruntów i budynków dla gruntu (wydaje starosta),
  • zaświadczenie o przeznaczeniu działki w planie zagospodarowania przestrzennego lub o braku takiego planu na danym obszarze (wydaje wójt/burmistrz),
  • decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (jeśli wydano).